Τοπικές Κοινωνίες & Μνημεία

Ανιχνεύοντας τις σχέσεις ανθρώπων και μνημείων

«Putting the past to use: a plea for community archaeology» SAFE

leave a comment »

«Χρησιμοποιώντας το παρελθόν: Μια έκκληση για αρχαιολογία βασισμένη στις κοινότητες» είναι ο τίτλος ενός πρόσφατου άρθρου της Barbara Betz, που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του SAFE: Saving Antiquities For Everyone.

Στο κείμενο γίνεται μια ευρεία περιγραφή της έννοιας «community archaeology», που είναι μια από τις τάσεις της σύγχρονης αρχαιολογικής έρευνας παγκοσμίως, αν και οι ρίζες της θα πρέπει να αναζητηθούν τουλάχιστον στη δεκαετία του 1960.

Η γενική ιδέα πίσω από τον όρο «αρχαιολογία βασισμένη στις κοινότητες» ή «κοινοτική αρχαιολογία» (στα ελληνικά δεν υπάρχει ακριβής μετάφραση του όρου, ενδεικτικό της έλλειψης πρακτικής του) είναι το αξίωμα, ότι κάθε αρχαιολογική έρευνα θα πρέπει να περιλαμβάνει (ήδη) στο σχεδιασμό της, τη συμμετοχή των κοινωνιών που περιβάλλουν την υπό έρευνα περιοχή.

Στο άρθρο εκτίθενται τα οφέλη (ηθικά και πρακτικά) που μπορεί να έχει μια τέτοια διαδικασία στην έρευνα, τις τοπικές κοινότητες αλλά και στην προστασία κινητών και ακίνητων ευρημάτων: παράδειγμα, η σημασία των πολλαπλών αναγνώσεων των ευρημάτων-αρχαιολογικών χώρων (και όχι μόνο αυτών που στηρίζουν την εθνική-τουριστική διαλεκτική) μέσω της συμμετοχής και συνεργασίας των τοπικών κοινωνίων για την αποφυγή αποκλεισμού κάποιου από τους διαφορετικούς συμμετέχοντες στη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Επίσης, αναφέρονται δυο παραδείγματα με διαφορετικό σχεδιασμό και στόχους από την Αίγυπτο και τη Γουατεμάλα.

Αναπόφευκτα αναλογίζεται κανείς την ελληνική πραγματικότητα συστηματικού και συνειδητού αποκλεισμού των κοινοτήτων από την αρχαιολογική έρευνα των εφορειών (εκτός από ελάχιστες εξειρέσεις) αλλά και την κατάσταση που ενδέχεται να δημιουργηθεί μετά την ψήφιση του άρθρου 75, παρ. στ) 5 και 6 του νέου Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, το οποίο προβλέπει: παραχώρηση αρμοδιοτήτων διαχείρισης και προστασίας μουσείων, μνημείων και αρχαιολογικών χώρων στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Ένα θετικό βήμα για τη συμμετοχή και τη βιώσιμη διαχείριση αρχαιολογικής κληρονομιάς, που όμως μπορεί να προκαλέσει τεράστια προβλήματα και μη αναστράψιμες βλάβες δεδομένης της έλλειψης υποδομής στους περισσότερους δήμους της χώρας.

Τα δεδομένα επιβάλλουν την αλλαγή πολιτικής από τους φορείς αρχαιολογικού έργου, αν και η Αρχαιολογική Υπηρεσία εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτική ως και αρνητική στην συμμετοχική προοπτική.

Ολόκληρο το άρθρο μπορεί να βρεθεί εδώ

Μαθητς ξω από την Πρωτόθρονο Χαλκείου, Νάξος. (Φωτ. Ε. Γρατσία)

Μαθητές έξω από την Πρωτόθρονο Χαλκείου, Νάξος. (Φωτ. Ε. Γρατσία)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: