Τοπικές Κοινωνίες & Μνημεία

Ανιχνεύοντας τις σχέσεις ανθρώπων και μνημείων

Posts Tagged ‘εκδήλωση

Όμορφα χωριά άσχημα αλλοιώνονται: Σημειώσεις της επόμενης ημέρας

leave a comment »

Η MOnuMENTA διοργάνωσε στο πλαίσιο του προγράμματος «Τοπικές Κοινωνίες και Μνημεία» και σε συνεργασία με τον Δήμο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων την ημερίδα «Όμορφα χωριά άσχημα αλλοιώνονται», την Κυριακή 28 Αυγούστου, στον παραδοσιακό οικισμό Φιλώτι της Νάξου. Μεγάλος αριθμός κατοίκων και επισκεπτών παρακολούθησε την εκδήλωση, την πέμπτη και τελευταία σε μια σειρά ημερίδων – δημοσίων συζητήσεων με θέματα σχετικά με τα προβλήματα και τους τρόπους προστασίας του δομημένου περιβάλλοντος με προεκτάσεις και στο φυσικό περιβάλλον.

Η ημερίδα ήταν αφιερωμένη στους 24 κηρυγμένους παραδοσιακούς οικισμούς που είναι διάσπαρτοι στη Νάξο, και αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα αλλοίωσης και εγκατάλειψης. Oι ομιλίες των αρχαιολόγων Ε. Γρατσία και Στέλιου Λεκάκη και των αρχιτεκτόνων Θέμη Μπιλή και Μαρίας Μαγνήσαλη επικεντρώθηκαν στο θεσμικό πλαίσιο προστασίας των παραδοσιακών οικισμών και στα προβλήματα που αυτοί αντιμετωπίζουν.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Το επιγραφικό μουσείο συνομιλεί (;) με τη γειτονιά του

with one comment

Τι είναι το Επιγραφικό Μουσείο και πού ακριβώς βρίσκεται; Είναι τα μουσεία νησίδες ή αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους; Πότε η επαφή με το κοινό γίνεται συμμετοχή και διάδραση; Με αφετηρία τέτοιου είδους ερωτήματα, το Επιγραφικό Μουσείο ανοίγει έναν διάλογο με τη γειτονιά και την τοπική κοινωνία”…

Με μια τέτοια προγραμματική δήλωση είναι εξαιρετικά δύσκολο να αντισταθείς στη συμμετοχή στις εκδηλώσεις, που διοργάνωσε το Επιγραφικό Μουσείο στο κτήριο του στην οδό Τοσίτσα την περασμένη εβδομάδα.

Φώτα, μουσικές, παραμύθια, δωρεάν ημερολόγια με τους αττικούς μήνες, ωραία εκπαιδευτικά με ζωντανή αναπαραγωγή αρχαίας μουσικής, μπισκότα φτιαγμένα με αρχαία συνταγή, μια χλιαρή ταινία για τη ζωή του Ν. Λαπαθιώτη αλλά και ενδιαφέροντα οπτικά installations ήταν κάποια από τα πράγματα που είδαν όσοι πήγαν στο μουσείο την Παρασκευή 05.02.2010. Δυστυχώς, δεν κατάφερα να πάω και την επόμενη, οπότε τα παρακάτω βασίζονται στην εμπειρία αυτής της πρώτης ημέρας.

Ομολογώ ότι ήταν μια εντυπωσιακή κίνηση, από αυτές που θα έπρεπε να θεωρούνται δεδομένες, αλλά σπάνια εμφανίζονται στην αθηναϊκή πραγματικότητα. Πόσω μάλλον όταν προέρχεται από το κρυμμένο και παραγκωνισμένο Επιγραφικό Μουσείο, που αδικείται λόγω της στριφνής παρουσίασης του υλικού του αλλά και γειτνίασης με το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και τους 2.000.000 επισκέπτες του το χρόνο.

Ποιος όμως ο στόχος; Από το δελτίο τύπου μαθαίνουμε πώς σκοπός της εκδήλωσης είναι η «παρουσία», η «συμμετοχή», η «αλληλεπίδραση» του κοινού με το μουσείο, δηλαδή ένα «θεωρητικό» και «πρακτικό» ««άνοιγμα» του μουσείου σε έναν διάλογο με την τοπική κοινωνία και τη γειτονιά» του. Όλα αυτά πολύ καλά. Ταυτίζονται άλλωστε με τάσεις και πρακτικές σε διεθνές επίπεδο, που στοχεύουν σε ανθρωποκεντρικά και όχι αντικειμενοκεντρικά happenings και εκθέσεις. Να στήνεις δηλαδή μια ερμηνεία και μια αφήγηση των ευρημάτων σου, που να απευθύνεται στο ευρύ κοινό και όχι σε ειδικούς, και να καλείς τον κόσμο να δει από τη δική του σκοπιά τις αρχαιότητες, ως κάτι εύκολα κατανοητό και πιθανά οικείο στο μέλλον.

Και αν είναι -σχετικά- εύκολο να ανοίξεις τις πόρτες ενός μουσείου (που κατά τις υπόλοιπες ημέρες είναι αμπαρωμένο και πρέπει να χτυπήσεις το κουδούνι για να σου ανοίξουν οι φύλακες) πόσο πραγματοποιήσιμο είναι να φέρεις κοντά και μέσα σε αυτό την «τοπική κοινωνία και τη γειτονιά»; Και μετά σε αυτό πόσο δυσκολότερη είναι η συμμετοχή της, ειδικά όταν μιλάμε για μια γειτονιά ‘δύσκολη’, όπως χαρακτηρίζει λακωνικά την οδό Τοσίτσα, το δελτίο τύπου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Γνωρίζοντας τους πρώτους κατοίκους του Άργους στους τελευταίους

3 Σχόλια


Πριν από μερικές μέρες, πραγματοποιήθηκε στο Άργος μια ενδιαφέρουσα εκδήλωση, με τίτλο «Περίπατος στο λόφο του Προφήτη Ηλία-Ασπίδα. Γνωριμία με τους πρώτους κατοίκους του Άργους». Η εκδήλωση, που έγινε με συνεργασία της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής Αθηνών, του Δήμου Άργους, της Δημοτικής Επιχείρησης Πολιτισμού και της Δ’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, περιελάμβανε ξεναγήσεις στα αρχαιολογικά κατάλοιπα της κορυφής του λόφου, υπαίθριο εργαστήριο αγγειοπλαστικής, μια σειρά από ομιλίες από την ερευνητική ομάδα καθώς και αφήγηση λαϊκών παραμυθιών.

Σκοπός, όπως διακρίνεται και από τον τίτλο, ήταν μια εκδήλωση για το κοινό και η ενημέρωση των κατοίκων/επισκεπτών της πόλης για τις έρευνες τις Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής στο λόφο, μέσα από μια σειρά δραστηριοτήτων. Το πρόγραμμα «τοπικές κοινωνίες & μνημεία» με αφορμή τη συμμετοχή του στα παραπάνω σάς μεταφέρει κάποια γενικά σχόλια και παρατηρήσεις για το λόφο, τις τοπικές κοινωνίες του Άργους και τις σχέσεις τους με τα μνημεία της πόλης.

Γενικά, το Άργος είναι η μεγαλύτερη πόλη του νομού και κέντρο των εμπορικών και βιομηχανικών δραστηριοτήτων, συνεχίζοντας τη μεταεπαναστατική του παράδοση στην Αργολίδα. Τα πλούσια κατάλοιπα από πολλές προϊστορικές και ιστορικές περιόδους αλλά και ο ιδιάζων (ουσιαστικά προεπαναστατικός) πολεοδομικός ιστός το καθιστούν μια ιδιαίτερη αρχιτεκτονική-πολεοδομική περίπτωση ανάμεσα στις υπόλοιπες πόλεις της Πελοποννήσου· συνοπτικά, θα λέγαμε, μια «αρχιτεκτονικά εικονογραφημένη επιτομή της ιστορίας του ελληνικού χώρου».

Στις ΒΔ παρυφές της πόλης, στη σκιά της γειτονική Λάρισας, υψώνεται ο κωνικός λόφος του Προφήτη Ηλία (στο σχήμα της ασπίδας) με μαλακές υψομετρικές, 80 περίπου μέτρα πάνω από την σχετικά επίπεδη αργολική πεδιάδα. Η επίκαιρη θέση του και η εύκολη πρόσβαση τον κατέστησαν διαχρονικά τόπο συστηματικής ανθρώπινης δραστηριότητας και στις μέρες μας φορέα σπουδαίων αρχαιολογικών παλιμψήστων. Σήμερα σε ένα μικρό ερευνημένο τμήμα του, μπορούμε να μιλάμε για: το σημαντικό μυκηναϊκό νεκροταφείο στα νότια ριζά του, τις λατρείες και τα λείψανα αρχαϊκών, κλασικών και ελληνιστικών φάσεων κοντά στη βάση του και τη παλαιοχριστιανική βασιλική που τα αντικατέστησε αλλά και για τα σημαντικά μεσοελλαδικά κατάλοιπα της κορυφής, που μαζί με τα αρχαϊκά, ελληνιστικά και β’ παγκοσμίου πολέμου (!) λείψανα στο ίδιο μέρος, είναι μερικά μόνο από τα μνημεία που επιβεβαιώνουν το παραπάνω ισχυρισμό.

Παρόλο αυτό το μνημειακό φόρτο, όπως προκύπτει από μια πρόσφατη έρευνα, ο λόφος θεωρείται και χρησιμοποιείται από τους κατοίκους του Άργους ως ένας ανοιχτός χώρος αναψυχής περισσότερο, παρά ως αρχαιολογικός χώρος. Η αύξηση του πληθυσμού στο Άργος, η έντονη και παραμορφωτική οικοδομική δραστηριότητα που ακολούθησε μετά τα μέσα του 20ου αι. αλλά και το μνημειακό-διατηρητέο περιβάλλον του Άργους περιόρισε τους ελεύθερους χώρους της πόλης. Οι κάτοικοι επιλέγουν το πευκόφυτο λόφο για να αθληθούν, να περπατήσουν ή να γευματίσουν στο ύπαιθρο (δραστηριότητες που προωθούνται και από το Δήμο), συχνά αγνοώντας την ύπαρξη των αρχαιοτήτων. Το τελευταίο βέβαια οφείλεται και σε άλλους λόγους· η μη συστηματική διαχείριση των κειμένων αρχαιοτήτων (έλλειψη προστασίας, ενημέρωσης, ανάδειξης) τα καθιστούν ‘λιγότερο σημαντικά’ ή ‘αόρατα’. Ο λόφος του Προφήτη Ηλία λείπει από τη συλλογική συνείδηση των Αργείων που τεκμηριώνει συνήθως την πολιτιστική του ‘υπεροχή’ με τα πιο ‘γνωστά και σημαντικά’ κατάλοιπα στην περιοχή της αγοράς-θεάτρου (εκατέρωθεν της οδού Γούναρη). Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Εκδήλωση στον Πύργο του Χειμάρρου 12.08.08

leave a comment »

Εκδήλωση στον Πύργο του Χειμάρρου, 12.08.08
Εκδήλωση στον Πύργο του Χειμάρρου, 12.08.08

Την Τρίτη 12.08.08 πραγματοποιήθηκε στον πύργο του Χειμάρρου στη Νάξο μια εκδήλωση-δημόσια συζήτηση με πρωτοβουλία του Συλλόγου των Φιλωτιτών και θεματική την ευαιθητοποίηση για το μνημείο-σύμβολο της ορεινής Νάξου, που βρίσκεται σε κίνδυνο.

Οι εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης του πύργου ξεκίνησαν με το Β΄ΚΠΣ αλλά δεν συνεχίστηκαν με τα επόμενα με αποτέλεσμα οι ανασκαφικές εργασίες να είναι ημιτελείς ενώ οι αναστηλωτικές να περιορίζονται σε ένα προστατευτικό ικρίωμα και την τακτοποίηση διασπάρτων μελών περιμετρικά.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν εκπρόσωποι τοπικών φορέων, ο Δήμος Δρυμαλίας αλλά και περίπου 70 Φιλωτίτες (καθισμένοι κατά παράταξη στα ομαδοποιημένα spolia του μνημείου) αριθμός εντυπωσιακός για ένα απομεσήμερο Αυγούστου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Written by Stelios Lekakis

21 Αυγούστου, 2008 at 1:40 πμ

Μνημεία της Νάξου σε κίνδυνο – Οι πολίτες μιλούν γι’ αυτά

3 Σχόλια

Ο Δήμος Δρυμαλίας και το περιοδικό MOnuMENTA διοργανώνουν, τη Δευτέρα 8 Σεπτεμβρίου 2008, στις 7.30 μ.μ στην αυλή του σχολείου στο χωριό Απεράθου, την εκδήλωση «Μνημεία της Νάξου σε κίνδυνο – Οι πολίτες μιλούν γι’ αυτά».

Μνημεία της φύσης και αρχιτεκτονικά μνημεία του νησιού κινδυνεύουν από την αδιαφορία, την εγκατάλειψη, την έλλειψη χρημάτων, τις αναπτυξιακές πιέσεις.

Στόχος της εκδήλωσης είναι οι ίδιοι οι κάτοικοι και οι επισκέπτες της Νάξου να μιλήσουν γι’ αυτά αναζητώντας λύσεις για την προστασία τους.

Πρόγραμμα εκδήλωσης
•Παρουσιάσεις μνημείων που κινδυνεύουν από εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, περιβαλλοντικές & πολιτιστικές οργανώσεις, κατοίκους κ.ά.

•Παρεμβάσεις

•Συζήτηση

Αψίδα στο Απάνω Κάστρο, Νάξος

Αψίδα στο Απάνω Κάστρο, Νάξος

Περισσότερες πληροφορίες σύντομα

Written by Stelios Lekakis

18 Αυγούστου, 2008 at 9:52 μμ